ใบอนุญาตตกปลาในประเทศไทย — ต้องมีหรือไม่?

คำตอบสั้น: ส่วนใหญ่ไม่ต้องใบอนุญาต

สำหรับนักตกปลาที่มาไทยและตั้งใจตกปลาที่ บ่อเอกชน อย่าง Bung Sam Ran IT Lake Monsters Gillhams Fishing Resort หรือ Pilot 111 — ไม่ต้องมีใบอนุญาตเพิ่มเติม ค่าบ่อที่จ่ายครอบคลุมสิทธิ์การตกปลาทั้งหมด

แต่ถ้าคุณออกไปนอกบ่อเอกชน ไม่ว่าจะเป็นแม่น้ำสาธารณะ อ่างเก็บน้ำ หรืออุทยานทางทะเล กฎจะซับซ้อนขึ้นทันที

บ่อปลาเอกชน — ไม่ต้องใบอนุญาต

นี่คือสถานการณ์ที่ง่ายที่สุด บ่อปลาเอกชนในไทยดำเนินกิจการในฐานะธุรกิจบันเทิง เจ้าของบ่อได้รับใบอนุญาตดำเนินกิจการจากท้องถิ่นเอง นักตกปลาที่มาใช้บริการไม่ต้องมีเอกสารเพิ่มเติม

สิ่งที่บ่อเอกชนต้องการจากคุณ

• เงินค่าบ่อ — ราคาแตกต่างตั้งแต่หลักร้อยถึงหลักพัน ขึ้นอยู่กับบ่อและระยะเวลา
• ปฏิบัติตามกฎบ่อ — เช่น ประเภทเหยื่อที่อนุญาต กฎ Catch and Release ชั่วโมงเปิดปิด
• หนังสือเดินทาง — บ่อบางแห่งขอดูเอกสารสำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ

แม่น้ำและแหล่งน้ำสาธารณะ — เขตสีเทา

ประเทศไทยไม่มีระบบใบอนุญาตตกปลาสำหรับบุคคลทั่วไปที่ชัดเจนเหมือนในอังกฤษหรือออสเตรเลีย การตกปลาเพื่อยังชีพในแหล่งน้ำสาธารณะยังคงเป็นสิทธิ์ดั้งเดิมของชุมชน

ที่ทำได้โดยทั่วไป

• ตกปลาด้วยเบ็ดสายเดียวในแม่น้ำสาธารณะ
• ตกปลาในพื้นที่ที่ชาวบ้านใช้กันมา ตราบใดที่ไม่ขัดแย้งกับชุมชน

ที่ต้องระวัง

• เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำ — มักมีป้ายชัดเจน ห้ามตกในระยะเวลาหรือพื้นที่ที่กำหนด
• เขตห้ามจับสัตว์น้ำตามฤดูกาล — กรมประมงประกาศเป็นช่วง ๆ เพื่อให้ปลาวางไข่
• พื้นที่ชุมชนที่ชาวบ้านถือครอง — ควรถามก่อนทุกครั้ง

อ่างเก็บน้ำของกรมชลประทาน — ต้องตรวจสอบเป็นรายกรณี

อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ในไทย เช่น เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนวชิราลงกรณ์ มักอยู่ภายใต้การดูแลของกรมชลประทาน

สถานการณ์ที่พบบ่อย

• อนุญาตให้ตกปลาได้ แต่ต้องลงทะเบียนกับเจ้าหน้าที่ประจำอ่างฯ
• มีโซนห้ามตก บริเวณหน้าเขื่อนและท่อน้ำ
• บางอ่างมีการประมูลสิทธิ์ ให้กลุ่มประมงท้องถิ่นดูแล นักตกปลาต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้กลุ่มนั้น

คำแนะนำ: ติดต่อกรมชลประทานหรือศาลากลางจังหวัดนั้น ๆ ล่วงหน้า หรือถามชาวบ้านในพื้นที่ที่รู้จักอ่างนั้นดี

อุทยานแห่งชาติทางทะเล — ห้ามตกปลาในเขตอนุรักษ์

นี่คือพื้นที่ที่กฎเข้มข้นที่สุดและมีโทษหนักที่สุด

อุทยานที่ห้ามตกปลาโดยเด็ดขาด

อุทยานแห่งชาติทางทะเลเกือบทุกแห่งในไทยห้ามตกปลาในเขตอนุรักษ์ รวมถึง:

• หมู่เกาะสิมิลัน
• หมู่เกาะสุรินทร์
• เกาะตะรุเตา
• อ่าวพังงา (บางเขต)
• หมู่เกาะอ่างทอง

โทษ

ฝ่าฝืนในเขตอุทยานแห่งชาติทางทะเลอาจถูกปรับตั้งแต่ 10,000–100,000 บาท ยึดอุปกรณ์ตกปลาทั้งหมด และในกรณีร้ายแรงอาจถูกดำเนินคดีอาญา

พื้นที่ที่อาจอนุญาตได้

บางอุทยานมีการกำหนดโซนสำหรับการตกปลาเพื่อกีฬา (Sport Fishing Zone) ที่อยู่นอกเขตอนุรักษ์แนวปะการัง ต้องสอบถามจากกรมอุทยานแห่งชาติหรือเจ้าหน้าที่อุทยานโดยตรง

การตกปลาทะเลเชิงพาณิชย์และกึ่งพาณิชย์

ถ้าคุณวางแผนจะออกเรือตกปลาและขายสิ่งที่จับได้ — นั่นคือเรื่องของใบอนุญาตประมงพาณิชย์ ซึ่งต่างจากการตกปลาเพื่อกีฬาโดยสิ้นเชิง

สำหรับนักท่องเที่ยวที่ออกทริปกับเรือท่องเที่ยว (Charter Boat) — ใบอนุญาตเป็นความรับผิดชอบของเจ้าของเรือ คุณไม่ต้องดำเนินการเอง

สรุปตามประเภทพื้นที่

| ประเภทพื้นที่ | ต้องใบอนุญาตไหม? | ต้องทำอะไร? | |---|---|---| | บ่อปลาเอกชน | ไม่ต้อง | จ่ายค่าบ่อ ปฏิบัติตามกฎบ่อ | | แม่น้ำสาธารณะ | ส่วนใหญ่ไม่ต้อง | ตรวจสอบเขตอนุรักษ์ ถามชาวบ้าน | | อ่างเก็บน้ำกรมชลฯ | บางแห่งต้อง | ติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อน | | อุทยานแห่งชาติทางทะเล | ส่วนใหญ่ห้ามเลย | ตรวจแผนที่ โซน Sport Fishing | | ทะเลสาธารณะนอกเขต | ไม่ต้อง (กีฬา) | ระวังเขตประมง ตรวจ AIS |

วิธียืนยันก่อนออกทริป

1. ถามเจ้าของบ่อหรือไกด์ท้องถิ่น — แหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้มากที่สุดสำหรับพื้นที่นั้น ๆ
2. ตรวจเว็บไซต์กรมอุทยานแห่งชาติ — dnp.go.th มีแผนที่เขตอุทยานและกฎระเบียบ
3. ติดต่อกรมประมง — fisheries.go.th มีข้อมูลเขตอนุรักษ์สัตว์น้ำ
4. ถามในกลุ่มนักตกปลาไทย — Facebook กลุ่มนักตกปลาท้องถิ่นมักรู้กฎพื้นที่ดีกว่าใคร

อ่านต่อ: ฤดูกาลตกปลาที่ดีที่สุดในประเทศไทย | มารยาทการตกปลาที่บ่อ | สิ่งที่ควรเตรียมเมื่อตกปลาในไทย